«غش در معامله» یعنی یکی از طرفین، با پنهانکردن عیب یا ارائه اطلاعات نادرست، طرف دیگر را فریب دهد. در معاملات ملک—که مبالغ بزرگی در میان است—این موضوع اهمیت ویژهای دارد. در ادامه بهزبان ساده توضیح میدهیم که قانون با غش چه برخوردی میکند.
این مطلب صرفاً جنبه آموزشی دارد؛ برای هر پرونده خاص حتماً با وکیل یا کارشناس حقوقی مشورت کنید.
تعریف حقوقی: غش همان تدلیس است
در حقوق ایران، واژه «غش» مستقیماً در قانون مدنی نیامده، اما معادل حقوقی آن تدلیس است. طبق ماده ۴۳۸ قانون مدنی: «تدلیس عبارت است از عملیاتی که موجب فریب طرف معامله شود.» یعنی هر اقدامی که واقعیت ملک را وارونه نشان دهد—مثل پنهانکردن نم، اختلاف ملکی، یا ارائه متراژ نادرست—میتواند مصداق تدلیس باشد.
حق فسخ: خیار تدلیس
وقتی خریدار فریب خورده باشد، قانون به او حق فسخ معامله میدهد. طبق ماده ۴۳۹ قانون مدنی، اگر فروشنده تدلیس کرده باشد، خریدار حق فسخ بیع را دارد (و بالعکس، اگر خریدار تدلیس کند، فروشنده میتواند فسخ کند).
این حق فوری است
نکته بسیار مهم: طبق ماده ۴۴۰ قانون مدنی، «خیار تدلیس بعد از علم به آن فوری است.» یعنی بهمحض اینکه از فریب آگاه شدید، باید بدون تأخیر برای اعمال حق فسخ اقدام کنید؛ تعلل ممکن است این حق را از بین ببرد.
وقتی غش به کلاهبرداری میرسد
اگر اقدام فروشنده عمدی، فریبکارانه و با سوءنیت باشد—مثلاً فروش ملک با سند جعلی—موضوع میتواند از یک اختلاف مدنی فراتر رفته و مصداق کلاهبرداری کیفری شود. بر اساس قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا، اختلاس و کلاهبرداری، مجازات اثباتشده کلاهبرداری شامل رد مال به صاحب آن، حبس و جزای نقدی است.
چطور از غش در معامله جلوگیری کنیم؟
- سند و وضعیت ثبتی ملک را بهدقت بررسی کنید؛ شناسه ملی جغرافیایی (شناسه جام) به تطبیق سند با موقعیت واقعی ملک کمک میکند. برای آشنایی بیشتر، مطلب شناسه جام چیست را بخوانید.
- همه توافقها و وعدهها را بهصورت مکتوب در قرارداد بیاورید.
- از مشاور املاک معتبر و دارای مجوز استفاده کنید.
- در صورت تردید، پیش از امضا با کارشناس حقوقی مشورت کنید.
تیم آوید با تأکید بر «شفافیت در هر معامله» فعالیت میکند. برای معامله مطمئن میتوانید ملکهای بررسیشده ما را ببینید یا با کارشناسان ما تماس بگیرید. سؤالات حقوقی پرتکرار دیگر را هم در صفحه سوالات متداول آوردهایم.
